محمد على حاجيلو
80
ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )
صعب العبور بودن شهرهاى طبرستان و قرار داشتن آن در مناطق وسيعى كه مملو از جنگلهاى انبوه بود ، باعث مىشد كه سرداران اسلامى نتوانند ، آنگونه كه در ساير مناطق پيشروى مىكنند ، در اينجا موفق شوند . عدم تناسب در موضعگيرى سرداران عرب در گفتار و كردارشان نيز از عوامل عدم توفيق مسلمانان در اين منطقه بود . چنان كه از آغاز سال 31 ه ق ، در اثر رفتار نامناسب « سعيد بن عاص » مردم منطقه به طرفدارى از فرخان اسپهبد قيام كردند و موضع او تقويت شد و در همان سال كه مصادف با 653 ميلادى بود ، مدعى استقلال طبرستان شد . « 1 » در زمان خلافت معاوية بن ابى سفيان ، مصقلة بن هبيره و سپس قطرى فجاة از سوى حجاج بن يوسف ، به طبرستان لشكر كشيدند و از فرخان شكست خوردند . « 2 » يزيد بن مهلّب ، پنجمين نفرى بود كه در سال 98 ه ق و در زمان خلافت سليمان بن عبد الملك ، جهت فتح طبرستان به آنجا رفت و در مقابله با اهالى طبرستان شكست خورد . « 3 » عوامل فوق باعث شد كه تا پايان سلسله بنى اميه ، حكام مستقل محلى بر طبرستان حكومت كنند . در اوايل خلافت عباسيان و در زمان حكومت منصور دوانيقى ، حاكم طبرستان اسپهبد خورشيد بود . پس از كشته شدن ابو مسلم خراسانى به دست منصور ، سنباد نيشابورى كه همكار و دوست ابو مسلم بود به خونخواهى وى ، ابو عبيده ( والى رى ) را كه از جانب خليفه منصوب
--> ( 1 ) . سيد ظهير الدين مرعشى ، تاريخ طبرستان ، رويانن و مازندران ، به كوشش محمد حسين تسبيحى ، تهران ، مؤسسه مطبوعاتى شرقى ، 1361 ش ، ص 11 . ( 2 ) . همان ، ص 11 . ( 3 ) . همان ، ص 11 .